İzmir'de son yıllarda Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) bünyesindeki odalarda görev alan kişilerin CHP ve CHP'li yerel yönetimlerde önemli pozisyonlara atanmasıyla birlikte “odaların sessizliği” tartışmaları gündeme geldi.
Şimdiye kadar kamu yararını göz önünde bulundurarak, kentin doğasına ve güzelliklerine zarar verecek kararlara karşı mücadele eden TMMOB'ye bağlı odaların yönetimlerinde yer alan pek çok kişi, siyaseten ya da bürokrasi alanında önemli görevler üstlenmeye başladı.
Bu durumu takiben, odaların kent meselelerinde yerel yönetimlere karşı eleştirel söylem geliştirme yetisinin azaldığı gözlemlendi.
Bu durum, “Odaların, kenti ilgilendiren konularda neden geçmişe göre daha az etkin olduğu” sorusunu gündeme getiriyor.
İŞTE İZMİR'DE TMMOB KÖKENLİ CHP'Lİ YÖNETİCİLER
Aşağıda, TMMOB kökenli olup belediye başkanlığı, meclis üyeliği, Başkan yardımcılığı ve daire başkanlığı gibi görevlerde bulunan bazı isimleri bulabilirsiniz.
ODA BAŞKANLIĞINDAN BELEDİYE BAŞKANLIĞINA
2023 yerel seçimlerinde Karabağlarda CHP adayı olarak belediye başkanı seçilen Helil Kınay, Çevre Mühendisleri Odası İzmir Şubesi'nde 10 yıl süreyle Yönetim Kurulu Üyeliği yapmanın yanı sıra 2012-2022 yılları arasında da şube başkanlığı görevini icra etti. Kınay, CHP İzmir 28. Dönem milletvekili adayı olma tecrübesine de sahip.
Son yerel seçimde CHP adayı olarak Konak Belediye Başkanı görevini üstlenen Nilüfer Çınarlı Mutlu, 2000–2019 yılları arasında Mimarlar Odası İzmir Şubesi Yönetim Kurulu Sekreter Üyesi olarak hizmet verdi.
ŞUBE BAŞKANLARI BELEDİYEDE BAŞKAN YARDIMCISI OLDU
2023 yerel seçimleri sonrasında İzmir Büyükşehir Belediyesi CHP Meclis Üyesi olarak görev alan ve daha önce Karabağlar'da belediye başkan yardımcılığı yapmış Elvin Sönmez Güler, Peyzaj Mimarları Odası İzmir Şubesi'nde 2 dönem şube başkanlığı yapmıştı.
Önceki dönemde Şehir Plancıları Odası İzmir Şubesi'nde başkanlık görevini yürüten Özlem Şenyol Kocaer, 2019'da Karşıyaka Belediyesi'nde Etüt Proje Müdürlüğü'ne atanmıştı. Kocaer, bu dönem Karabağlar Belediyesi'nde başkan yardımcılığına getirildi.
DAİRE BAŞKANLIĞI GÖREVİNE GETİRİLDİ
İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi'nde 2006–2008 yılları arasında Örgütlenme Sekreteri ve 2008–2019 döneminde Şube Sekreteri görevlerini yürütmüş Eylem Ulutaş Ayatar, 2023 yerel seçimleri sonrasında İzmir Büyükşehir Belediyesi'nde Deprem Risk Yönetimi Dairesi Başkanı olarak atandı.
İL YÖNETİCİSİ OLDU
CHP İzmir İl Örgütü'nde il bilişim sorumlusundan il sekreteri olup, şu anda il yönetim kurulu üyesi olan Tevfik Türk, daha önce Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanlığı yapmıştır.
MÜDÜR VE DANIŞMAN OLANLAR
Jeofizik Mühendisleri Odası İzmir Şubesi'nde başkanlık görevi yürüten Sinancan Öziçer, Bornova Belediyesi Afet İşleri Müdürlüğü görevine atandı.
Daha önce Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanlığı görevini üstlenmiş olan Alim Murathan, 2020 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi'nde başkan danışmanı olarak atanmıştı.
İZMİR'DE ODALARIN MÜCADELELERİ
Odaların geçmişte İzmir ile ilgili giriştiği önemli mücadeleler ve günümüzde cılızlaşan mücadelesizlik konularına bakalım:
Burhan Özfatura döneminde Kordon Otoban Projesi, TMMOB'un itirazları sonucunda durdurulmuş ve Kordon, şehrin simgesi haline gelmiştir.
Özfatura, eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Yüksel Çakmur'dan görevi devraldığında maliyet azaltmak için teknik engelleri öne sürdüğü metro projesini meslek odalarının mücadeleleri sayesinde yeraltına aldırmıştır. Bu sayede Fevzipaşa Bulvarı kurtarılmıştır.
Yüksel Çakmur döneminde, Konak Meydanı'na AVM yapılmak istenirken, odaların itirazlarıyla proje engellenmiştir.
Meslek örgütleri, İzmir'in önemli yeşil alanlarından Kültürpark'a Kongre Merkezi inşa edilmesine karşı çıkmış ve alanın kamuya ait kalmasını sağlamıştır.
Körfez Geçiş Projesi gibi tartışmalı bir projenin iptali sonucu TMMOB'un mücadelesiyle İzmir Körfezi, İnciraltı Kent Ormanı ve Çiğli'nin flamingoları korunmuştur.
2022 yılında São Paulo nükleer uçak gemisinin Aliağa'ya getirilişine karşı meslek örgütleri ile birlikte TMMOB de durdurma çabası göstermiştir.
Zorlu Holding tarafından Konak'a yapılması planlanan gökdelen projesi, odalar tarafından yargıya taşınmış ve Zorlu Konak Projesi'nin imar planı mahkeme kararıyla iptal edilmiştir.
GÜNÜMÜZDEKİ MÜCADELESİZLİK
Kentin çöp sorunu halk ve çevre sağlığını tehdit eden bir boyuta ulaşırken, odalar geçmiş dönemlere kıyasla daha pasif kalmıştır. Özellikle Harmandalı Çöp Tesisi'nin süresinin uzatılmasına karşı bölge halkı eylem yaparken odalar görünür bir destek sunmamıştır.
Yıkılan Buca Cezaevi alanının yapılaşmasına dair geçmişte sağlanan etkin mücadele, günümüzde cılız bir tepkiye dönüşmüştür. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'ın, “Yeşil alan olmasını istiyorum ama belediyeyi eksi 18 milyar maliyete sokamam” açıklaması dikkat çekmiştir.
TMMOB'un, kentte çözümsüzlüğe dönüşen su sorunu ile ilgili herhangi bir kamuoyuyla paylaşılan girişimleri veya yerel ve merkezi yönetimlere yönlendirici bir tutumu gözlemlenmemiştir.
İzmir’in sorunları arasında yer alan Basmane Çukuru ile ilgili İzmir Büyükşehir Belediyesi ile TMSF arasındaki uzlaşma konusunda ortaya konan çağri haricinde etkin bir tepki ve mücadele gösterilmemiştir.
Kültürpark'ın korunmasıyla ilgili daha önce kamuoyunda aktif olan odalar, son bir yıldır neredeyse tamamen sessiz kalmıştır.
Daha önce İzmir'de deprem, sel gibi afetler için halkı bilgilendiren ve yerel ile merkezi yönetimlere çağrıda bulunan odaların, geçmişteki gibi aktif olmaması dikkat çekmektedir.
