DEVA Partisi İzmir İl Başkanı Aybar Uygur, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın Buca Cezaevi arazisine yönelik yaptığı açıklamalara karşı çıktı.
Buca Cezaevi arazisinin durumu ile ilgili süregelen toplumsal ve hukuki mücadelelere dikkat çeken Uygur, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bu arazinin geleceğini İller Bankası’nın insafına bıraktığını ifade etti.
Başkan Tugay’ın Buca Cezaevi arazisiyle ilgili açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını belirten Uygur, söz konusu alanın yapılaşmaya açılmasının İzmir’in kent suçu siciline ciddi bir suç ekleyeceğini vurguladı.
Arazinin kamusal bir alan olarak korunması gerektiğini dile getiren Aybar Uygur, İzmir Büyükşehir Belediyesi’ne çağrıda bulunarak İzmirlileri ve meslek örgütlerini bu mücadeleye katılmaya davet etti.
“TUGAY'IN AÇIKLAMALARI GERÇEĞİ YANSITMIYOR”
DEVA Partisi İzmir İl Başkanı Aybar Uygur’un Buca Cezaevi arazisine ilişkin yaptığı açıklamanın detayları:
“Sayın Tugay’ın basına yansıttığı Buca Cezaevi ile ilgili açıklamaları gerçekleri yansıtmıyor. İzmir’in birçok sorunu varken, neden yalnızca yüksek değerli imar arazileri gündeme getiriliyor?
Şeffaflık, katılımcılık ve kamu yararı esastır. Kentin ulaşım, altyapı, barınma, çevre ve sosyal sorunları çözüm beklerken; imar kararlarının dar çerçevede, kamuoyundan uzak biçimde ele alınması endişeleri artırmaktadır.
Kent yönetiminde esas olan; planlamanın bilimsel verilere dayanması, süreçlerin açık yürütülmesi ve alınan her kararın İzmir halkının ortak geleceğine hizmet etmesidir.
Mücadelemiz ve yargı kararları sonucunda Buca Cezaevi Alanı’nın Rekreasyon Alanı olarak kullanılması karara bağlandı; mülkiyet devrinin gerçekleşmemesi nedeniyle “İller Bankası talebi” ve “kamulaştırma bedeli” gibi gerekçelerle bir kez daha yapılaşmaya açılmak istenmektedir.
Buca Cezaevi Alanı, 2020 yılında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve İller Bankası arasında imzalanan protokol ile “Rezerv Yapı Alanı” ilan edilmiştir. Bu durum, belediyelerin imar planı yapma yetkisini Bakanlık’a devretmiştir.
2022 yılı başında, alanın yapılaşmasına olanak tanıyan imar planı değişiklikleri Bakanlık tarafından onaylanmıştır.
Bugün hâlâ yürüttüğümüz hukuki mücadele tam bu aşamada başlamıştır.
2023 yılında gerçekleştirdiğimiz hukuki mücadelelerimiz sonuç vermiş; hem yüksek yoğunluklu yapılaşma öngören imar planları hem de rezerv yapı alanı kararı iptal edilmiştir. Böylece alan, kamu yararı doğrultusunda “Rekreasyon Alanı” olarak belirlenmiştir.
Ancak gelinen noktada, alanın mülkiyetinin belediyeye devri hukuken mümkün olmakla birlikte İzmir Büyükşehir Belediyesi konuyla ilgili hiçbir girişimde bulunmamış ve Buca Cezaevi'nin kaderi İller Bankası’nın insafına bırakılmıştır.
Bu vazgeçiş, “İller Bankası talebi” ve “kamulaştırma maliyeti” gibi gerekçelerle kamuoyuna meşru gösterilmeye çalışılmaktadır.
HUKUKİ DAYANAKTAN YOKSUN
İzmir Büyükşehir Belediyesi, sağlanmak istenen “meşruiyet” zemininin hiçbir hukuki dayanağı olmadığını vurgulamakta. Bu kapsamda, İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından 29.01.2026 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin hukuki dayanağı yoktur!
2022 yılında onaylanan imar planı değişikliklerinin iptali istemiyle, ilgili meslek odaları ve İzmir Büyükşehir Belediyesi ortak dava süreçlerine katılmıştır. Ayrıca alanın planlama yetkisinin Bakanlık'a geçmesini sağlayan 2020 tarihli Rezerv Yapı Alanı kararına da dava açılmıştır.
İzmir 6. İdare Mahkemesi’nin 2023 kararıyla rezerv yapı alanı kararı iptal edilmiş ve ardından İzmir 4. İdare Mahkemesi, dayanağı kalmayan imar planı değişikliklerinin iptaline karar vermiştir.
Mahkeme kararlarının dayanağı olan bilirkişi raporunda; alanın geçmişten günümüze kamusal bir işlevselliği olduğu, merkezi konumu itibariyle kamusal hedefler doğrultusunda kullanılabileceği çok çeşitli şekillerde not edilmiştir.
2022 yılında AKP tarafından onaylanan imar planıyla alanın 11.880 m²’si yeşil alan olarak ayrılmıştır. Ancak, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin onayladığı planda yeşil alan miktarı azaltılmış ve alanın büyük bir kısmında ticaret ve konut yapılaşmasına müsaade eden plan değişiklikleri öngörülmüştür.
BÜYÜKŞEHİR KAMU YARARINI YOK SAYIYOR
İzmir Büyükşehir Belediyesi, daha önce iptalini sağladığı imar planı değişikliğini onaylayarak hukuki süreçleri ve kamu yararını açıkça yok saymaktadır.
Bu planda, bilirkişi raporlarında vurgulanan hususlar göz önünde bulundurulmamaktadır ve hukuka aykırı bir şekilde yeniden onaylanmaktadır.
Buca Cezaevi alanının rekreasyon alanı olarak kalması için bir kamulaştırma gerekmemektedir!
2023 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından onaylanan imar planı doğrultusunda alan, “Rekreasyon Alanı” olarak belirlenip belediyeye devri gerçekleştirilmelidir.
İmar Kanunu’nun 11. maddesi uyarınca kamusal alanların Hazine mülkiyetindeki parsellerin bedelsiz devri esas olmalıdır. Böylece kamu mülkiyetindeki bir alanın kamu hizmeti için yeniden düzenlenmesi için kamulaştırma gerekmemektedir.
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı ise, alanın İller Bankası mülkiyetinde olduğunu gerekçe göstererek bedel talep etmesi, kamusal alanı göz ardı etmesine yol açmıştır.
2020 yılında Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile İller Bankası arasında yapılan protokol ve sonrasında gerçekleşen rezerv yapı alanı belirlemek yasal dayanak oluşturmaktadır. İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin bu konudaki açtığı dava ile 2020 tarihli karar iptal edilmiş; bu durum yasal dayanağı ortadan kaldırmış ve mülkiyetin Hazine’ye dönmesi gerekliliğini doğurmuştur.
KAMUSAL ALAN OLARAK KALMALI
Buca ilçesindeki mevcut yapı yoğunluğu ve kamusal alan yetersizliği göz önünde bulundurulduğunda, nitelikli bir kamusal mekâna dönüşmesi gereken bir alanın yüksek yoğunluklu yapılaşmaya açılması açıkça kent suçu oluşturmaktadır.
Yaklaşık 80.000 m² büyüklüğündeki Buca Cezaevi Alanı'nın yapılaşmaya açılması durumunda; Buca ilçesindeki trafik yükü daha da katlanacaktır. Yüksek yapı ve nüfus yoğunluğu, altyapı sorunlarını derinleştirecek ve vertikal park alanı kaybedilecektir. Bu şekilde, geçici barınma alanı olarak belirlenen bir alan ortadan kalkacak ve insan hakları açısından büyük bir hafıza kaybolacaktır.
Tüm bu nedenlerden ötürü, Buca Eski Cezaevi alanının yapılaşmaya açılması, İzmir’in kent suçu siciline yeni ve ağır bir suç ekleyecektir.
KENT SUÇU İŞLİYOR
İzmir Büyükşehir Belediyesi; yürütmekte olduğu hukuki davaları göz ardı ederek ciddi bir kent suçu işlemektedir.
Buca Cezaevi alanındaki yapılaşmayı açmaya yönelik her türlü girişime karşı hukuki haklarımızı kullanmayı sürdüreceğiz.
Buca Cezaevi Alanı, tarihi bir hafıza alanıdır. İzmir’in mevcut yapı yoğunluğu ve kamusal alan yetersizliği göz önünde bulundurulduğunda, alanın nitelikli bir kamusal mekâna dönüştürülmesi için mücadelemizi sürdüreceğiz.
MÜCADELE ÇAĞRISI
Bütün kentlileri, meslek örgütlerini ve diğer kurumları, Buca Cezaevi Alanının kamusal alan olarak korunması için birlikte hareket etmeye davet ediyoruz.”
