Bir Arada Yaşarız Eğitim ve Toplumsal Araştırmalar Vakfı (BAYETAV), İzmir Barometresi 2026 Kış Raporu’nu yayımladı. Kış dönemi araştırması, İzmir’de kent aidiyetinin hala güçlü olduğunu, ancak ekonomik baskılar ve gelecek kaygısının toplumsal ruh hâlini önemli ölçüde etkilediğini gösteriyor. Rapor, dindarlık, gıda güvenliği, yerel siyaset ve hizmetler gibi birçok konuda çarpıcı bulgular içeriyor.
Gençler Alarm Veriyor
Araştırma sonuçlarına göre İzmirlilerin yüzde 65’i kentte yaşamaktan memnun olduğunu belirtiyor. Ancak bu memnuniyet oranı kuşaklar arasında farklılık gösteriyor. 60 yaş ve üzeri bireylerde memnuniyet oranı yüzde 78’e yükselirken, 30-39 yaş grubunda bu oran yüzde 49’a düşüyor. Bulgular, özellikle gençlerdeki ekonomik güvencesizlik, barınma maliyetleri ve gelecek kaygısının kentle olan ilişkilerini değiştirdiğini göstermekte. Siyasi kimlik de bu algıyı etkileyerek, CHP seçmenlerinde şehir memnuniyeti yüzde 79 iken Cumhur İttifakı seçmenlerinde bu oran yüzde 48’e geriliyor.
Araştırmanın en dikkat çekici verilerinden biri kent aidiyetine ilişkin bulgular oldu. TÜİK’in 2025 verilerine göre İzmir nüfusunun yüzde 56,5’i başka illerden gelen göçmenlerden oluşmasına rağmen kentte yaşayanların yüzde 87’si kendini İzmirli hissediyor. Kentten memnun olmayanlar bile kendilerini İzmirli olarak tanımlamakta, bu durum aidiyet duygusunun yaşam memnuniyetinden bağımsız bir şekilde var olduğunu göstermektedir.
Yüzde 55 Kendini Dindar Tanımlıyor
Çalışmaya göre İzmirlilerin yüzde 55’i kendilerini dindar olarak tanımlamaktadır. Ancak bu kimliği birincil kimlik olarak sahiplenenlerin oranı sadece yüzde 13’tür. Bulgular, dindarlığın İzmir’de daha çok bireysel bir boyutta yaşandığını ve siyasi çerçeveye taşındığında mesafe ile karşılandığını öne sürmekte.
İzmirlilerin Yüzde 42’si Geçinemiyor
Barometre, kentteki toplumsal ruh hâlinin karamsar olduğunu ortaya koyuyor. İzmirlilerin yüzde 57’si önümüzdeki beş yılda ekonomik koşulların kötüleşeceğini öngörüyor. Bu oran, son 1,5 yıldır yüzde 57 ile 65 arasında dalgalanarak kalıcı bir kötümserliği işaret ediyor.
Gelir durumu verileri de durumu destekliyor. İzmirlilerin yüzde 42’si elde ettikleri gelirle geçinemediklerini belirtirken, yalnızca yüzde 15’i rahat bir yaşam sürdürebildiğini ifade ediyor. Geçim sıkıntısı, hane harcamalarına yansıyarak, mutfak masrafları, sosyalleşme, kültürel etkinlikler, faturalar, sağlık ve eğitim giderlerinde ciddi kısıntılarla kendini gösteriyor.
Gıda Güvencesizliği Verileri Dikkat Çekiyor
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri gıda güvencesizliği ile ilgili. İzmirlilerin yüzde 61,2’si son bir yıl içinde yiyeceklerinin biteceği kaygısını yaşarken, yüzde 53,1’i bu durumu bizzat deneyimlediğini ifade ediyor. Satın alınan gıdayı sağlıklı ve güvenilir bulanların oranı ise yalnızca yüzde 34'tür. Bu bulgular, gıda güvencesizliğinin geçici bir dalgalanmanın ötesinde giderek yapısallaşan bir sorun haline geldiğini göstermekte. Aynı dönemde, ekonomik destek alan hanelerinin oranı sınırlı bir artış göstermişken, belediye ve kamu desteklerinin gerilediği gözlemleniyor.
Yerel Siyasette Güçlü Figür Eksikliği
Bu raporda ilk kez sorulan “İzmir’de en beğendiğiniz belediye başkanı kimdir?” sorusu yerel siyasette dikkat çekici bir tablo oluşturdu. Katılımcıların yüzde 41,2’si hiçbir belediye başkanını beğenmediğini belirtirken geri kalan yanıtlar arasında hiçbir ismin çift haneli oranlara ulaşamaması, kentin bütünleştirici bir lider figürü eksik olduğunu göstermektedir. Beğeni oranının çoğunlukla başkanların kendi ilçeleriyle sınırlı kalması, yerel siyasetin parçalı yapısına işaret ediyor.
Yerel hizmetlere yönelik değerlendirmeler, bazı alanlarda iyileşmelere işaret etmektedir. Kültürel ve sanatsal faaliyetler ile kamu güvenliği hissinde belirgin bir artış yaşanırken, ekonomik fırsatlar ve iş imkanları konusunda memnuniyetsizlik devam ediyor. İzmirlilerin yalnızca yüzde 29,8’i bu alanda kenti yeterli buluyor. Eğitim alanında ise eşitsizlik riski dikkat çekiyor; devlet okulundan özel okula geçişin özellikle yüksek eğitimli ve üst gelir grubundaki ailelerde yoğunlaştığı gözleniyor.
Kararsız Seçmen Oranı Yükseldi
Barometre, siyasete yönelik güven erozyonunun devam ettiğini ortaya koyuyor. Kararsız seçmen oranı, Mayıs 2023’te yüzde 12 iken Ocak 2026’da yüzde 19’a yükselmiştir. Bu artış, güvensizliğin davranışsal bir yansıması olarak öne çıkmaktadır. Katılımcıların görüşleri, güvensizliğin belirli partilerin ötesinde siyasetin tümüne yöneldiğini göstermektedir. Siyasi tartışmalardan bilinçli bir şekilde uzaklaşma eğilimi, özellikle orta yaş ve üzeri gruplarda giderek yaygınlaşmaktadır.
