Orta Doğu’da artan gerilimin ardından petrol fiyatları hızla yükseldi. Brent petrol vadeli işlemleri gün içinde yüzde 13’e kadar artarak varil başına 82,37 dolara çıktı ve Ocak 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü.
Gün sonunda ise Brent petrol 4,87 dolar artışla yüzde 6,7 yükselişle 77,74 dolardan kapandı.
Fiyatlardaki yükseliş, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçmeye çalışan gemileri hedef alacağı yönündeki açıklamasının ardından hızlandı.
Açıklamanın ardından kapanış sonrası işlemlerde sözleşmelerde sert hareketler yaşandı.
ABD tipi ham petrol (WTI) ise günü 4,21 dolar yükselişle 71,23 dolardan tamamladı.
Gün içinde yüzde 12’nin üzerinde artışla 75,33 dolara kadar çıkan WTI, haziran ayından bu yana en yüksek seviyesini test etti.
Piyasa değerlendirmelerine göre Orta Doğu’da çatışmaların uzaması, petrol fiyatlarında kalıcı yükselişe yol açabilir.
Böyle bir senaryonun küresel enflasyonu artırarak dünya ekonomisindeki büyümeyi baskılayabileceği belirtiliyor.
NE OLMUŞTU?
İran basınına göre, Devrim Muhafızları Komutanı’nın kıdemli danışmanlarından İbrahim Jabari, Hürmüz Boğazı’nın kapatıldığını açıkladı.
Jabari, “Boğaz kapalı. Geçmeye çalışan olursa Devrim Muhafızları ve donanma o gemileri ateşe verir” ifadelerini kullandı.
Açıklama, devlet medyası tarafından kamuoyuna duyuruldu.
Boğaz’ın ABD-İsrail’in saldırılarının ardından İran Devrim Muhafızları’nca kapatıldığı yazılmıştı ancak İran tarafından bir açıklama gelmemişti.
İran devlet televizyonunda konuşan Cebbari, ABD-İsrail’in saldırılarına karşılık Hürmüz Boğazı’ndan geçişlere izin vermeyeceklerini söyledi.
Tuğgeneral Cebbari, şöyle konuştu:
“Hürmüz Boğazı kapatıldı. Geçmeye çalışan her gemiye saldıracağız ve ateşe vereceğiz. (Geçmeye çalışan gemiler) Devrim Muhafızları Deniz Kuvvetleri ve Kara Kuvvetleri’ndeki kahramanlarımız tarafından yakılacak.
Bu bölgeye gelmeyin. Petrolün fiyatı 82 dolara ulaştı ve dünya kesinlikle en az 200 dolara ulaşmasını bekliyor. Petrol boru hatlarına da saldıracağız ve bölgeden tek bir damla petrolün çıkmasına izin vermeyeceğiz.”
HÜRMÜZ BOĞAZI’NIN ÖNEMİ
Basra Körfezi’nin ağzındaki dar su yolu Hürmüz Boğazı, Ortadoğu’daki petrol ve LNG’yi (sıvı doğalgaz) Umman Denizi ve Hint Okyanusu’yla dünya pazarlarına ulaştırıyor.
Boğaz, küresel petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin sağlandığı kritik bir deniz yolu. Bölgedeki petrol üreticilerinin günlük 17-20 milyon varil ham petrol ve kondensatı Hürmüz Boğazı’ndan küresel piyasalara gönderiliyor.
Hürmüz Boğazı’nın tam bir merkezi kontrol otoritesi bulunmuyor. Tankerler, İran ve Umman’ın karasularından geçiyor.
