İzmir’de tarım arazilerine hafriyat dökümü iddiası meclis gündeminde

İzmir’in Menemen ilçesinde tarım arazilerinde izinsiz kazı ve hafriyat dökümü yapıldığına yönelik iddialar Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşındı. DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, hem Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a hem de Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'ya kapsamlı soru önergeleri sundu.

İZMİR’DE TARIM ARAZİLERİNE HAFRİYAT DÖKÜMÜ İDDİASI MECLİS GÜNDEMİNDE

İzmir’de tarım arazilerinde izinsiz kazı ve hafriyat dökümü yapıldığına ilişkin iddialar Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşındı. DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, konuyla ilgili 2 ayrı bakanlığa kapsamlı soru önergeleri sundu. Önergede söz konusu kazı ve döküm faaliyetlerinin çevre mevzuatına, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının kontrolüne ilişkin düzenlemelere aykırılık taşıyabileceği belirtildi. Ayrıca Gediz Ovası’ndaki tarım arazilerinin kaçak hafriyat tehdidi altında olduğu ve bu durumun çevresel riskleri artırdığı şu sözlerle vurgulandı:

“İzmir’in Menemen ilçesinde, Çavuşköy ve Eski Gediz mevkilerindeki tarım alanlarında izinsiz kazılarla kum alındığı, oluşan boşluklara hafriyat, moloz ve inşaat atıkları döküldüğü, bu faaliyetlerin çevresel açıdan ciddi bir tahribat yarattığı ve söz konusu alanların zamanla tarım dışı kullanımlara zemin hazırlayabileceği yönünde iddialar basına yansımıştır. Aynı haberlerde, bu döküm ve kazı faaliyetlerinin çevre mevzuatına, hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları yönetimine ve arazi kullanım kurallarına aykırılık taşıyabileceği belirtilmektedir.

Diğer yandan, Gediz Ovası’ndaki tarım arazilerinin kaçak hafriyat tehdidi altında olduğu; hafriyat atıklarının yeraltı sularına taşınabileceği; su kuyularını, ekosistemi ve insan sağlığını etkileyebileceği; bazı atıkların toksik veya tehlikeli bileşenler içerebileceği yönündeki değerlendirmeler kamuoyunda ciddi kaygı yaratmıştır. Bu çerçevede, çevresel denetim, atık yönetimi, kirlenmiş saha riski, ÇED ve koruma mevzuatı bakımından Bakanlığın sorumluluk alanı içinde etkin bir inceleme yürütülmesi kamu yararı açısından zorunludur.”

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na yöneltilen sorular arasında bölgede son üç yılda yapılan denetim sayısı, izinsiz dökümlere ilişkin resmi tespitlerin bulunup bulunmadığı ve söz konusu faaliyetler için herhangi bir izin verilip verilmediği yer aldı. DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a yanıtlaması istemiyle şu soru önergelerini sundu:

Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

1. Bakanlığınıza bağlı İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından Menemen ilçesi Çavuşköy ve Eski Gediz mevkilerinde 2024, 2025 ve 2026 yıllarında hafriyat, dolgu, moloz dökümü ve arazi tahribatına ilişkin kaç denetim yapılmıştır?
2. Bakanlığınızın elinde söz konusu bölgelerde tarım arazilerine hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atığı, moloz veya başka atıkların döküldüğüne ilişkin resmi tespit, tutanak, laboratuvar sonucu veya idari işlem dosyası bulunmakta mıdır?
3. Menemen’de anılan alanlarda yürütülen kazı ve dolgu faaliyetleri için herhangi bir çevresel izin, hafriyat taşıma/döküm izni, atık kabul izni, depolama sahası izni veya benzeri idari izin verilmiş midir? Verilmiş ise hangi parselleri kapsamaktadır?
4. Bakanlığınız, söz konusu bölgelerde döküldüğü iddia edilen atıkların içeriğine ilişkin asbest, ağır metal, tehlikeli atık, kirletici bileşen veya toprak ve su kirliliği analizleri yapmış mıdır; yapmış ise sonuçları nelerdir?
5. Menemen’de söz konusu faaliyetler nedeniyle son üç yılda kaç gerçek veya tüzel kişi hakkında idari para cezası, faaliyet durdurma, suç duyurusu veya eski hale getirme yükümlülüğü kararı uygulanmıştır?
6. Bakanlığınızın kayıtlarına göre, anılan bölgelerdeki faaliyetlerin ÇED Yönetmeliği, Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolüne ilişkin düzenlemeler ve diğer ilgili mevzuat bakımından ihlal oluşturduğu tespit edilmiş midir?
7. Bakanlığınız, Menemen’de Çavuşköy ve Eski Gediz çevresindeki tarım alanlarında oluştuğu iddia edilen çevresel tahribatın giderilmesi için rehabilitasyon, kirletici temizliği, toprağın eski haline getirilmesi ve izinsiz dökümlerin kaldırılması yönünde herhangi bir işlem başlatmış mıdır?

Tarım ve Orman Bakanlığı’na yöneltilen önergede ise tarım arazilerinin izinsiz kazılar ve hafriyat dökümleri nedeniyle zarar gördüğü iddialarına dikkat çekildi. DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın; Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı'ya yanıtlaması istemiyle şu soru önergelerini sundu:

Aşağıdaki soruların Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

1. Bakanlığınıza bağlı il ve ilçe müdürlükleri tarafından, İzmir ili Menemen ilçesi Çavuşköy ve Eski Gediz mevkilerindeki tarım arazilerinde 2024, 2025 ve 2026 yıllarında kaç denetim gerçekleştirilmiştir?
2. Söz konusu bölgelerde tarım arazilerinin altından izinsiz kum alındığı, açılan boşluklara hafriyat, moloz veya inşaat atığı döküldüğü yönündeki iddialara ilişkin Bakanlığınıza ulaşmış herhangi bir ihbar, tutanak, teknik rapor veya resmi tespit bulunmakta mıdır?
3. Anılan bölgelerde tarım arazilerinin amacı dışında kullanımı, toprak profilinin bozulması, dolgu yapılması ve tarımsal niteliğinin ortadan kaldırılması nedeniyle son üç yılda kaç idari işlem gerçekleştirilmiş, kaç idari para cezası uygulanmış, kaç dosya adli mercilere intikal ettirilmiştir?
4. Bakanlığınız, söz konusu alanlarda toprak analizi, verimlilik kaybı incelemesi, ağır metal, toksik bileşen analizi, asbest veya tehlikeli atık riski değerlendirmesi yapmış mıdır? Yapmış ise sonuçları nelerdir?
5. Bölgede bulunan tarımsal sulama kuyuları, yeraltı suyu beslenme alanları ve sulama altyapısı bakımından, kaçak hafriyat ve moloz dökümünün etkilerine ilişkin Bakanlığınızca hazırlanmış bir risk değerlendirmesi var mıdır?
6. Gediz Ovası’ndaki tarım arazilerinin kaçak hafriyat yoluyla tahrip edilmesinin bölgesel gıda arzı, ürün fiyatları ve gıda güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca bir etki analizi yapılmış mıdır?