Uluslararası Af Örgütü, İran'da 8 Ocak’tan bu yana süregelen internet kesintisinin altında, yetkililerin suçlarını gizleme çabası olduğunu ifade etti. Örgüt, doğrulanmış videolardan ve görgü tanıklarının karşılaştığı güvenilir bilgilerden hareketle, Iran'da hukuk dışı kitlesel öldürmelerin daha önce eşi benzeri görülmemiş çapta bir katliam gerçekleştirdiğini vurguladı.
28 Aralık’tan itibaren, büyük ölçüde barışçıl olan protesto hareketini bastırmak amacıyla uygulanan şiddet arttı ve bu süreçte resmen kabul edilen ölü sayısı 2000'e ulaştı.
Uluslararası Af Örgütü Genel Sekreteri Agnès Callamard, “İran'daki katliam ve cezasızlık çemberinin sona ermesi gerekiyor. İran yetkililerinin, protestolar sırasında ağır insan hakları ihlalleri ve uluslararası hukuka yönelik suçlar işlediği düşünüldüğünde, 8 Ocak’tan bu yana yaşanan öldürme ve baskı olaylarının şiddeti ve boyutları benzeri görülmemiştir.” diyerek, şunları ekledi:
“İran halkının geniş bir kesimi, kurşunları göze alarak sokaklara çıkarken, İran Dini Lideri ve güvenlik güçleri, tarihsel olarak en ölümcül bastırma operasyonuna girişti. Yetkililerin, köklü değişim talep eden ve İslam Cumhuriyeti'nde insan haklarına saygı gösteren bir hükümet sistemi kurma arayışındaki protestocuları kitlesel olarak öldürme niyetinde olduğu görülüyor. Uluslararası toplum, protestocuları daha fazla katliamdan korumak ve devletin bu katliam yargılamasından kaçmasıyla yüzleşmek için acil diplomatik hamleler yapmalıdır.”
“DIŞARIYLA PAYLAŞILAN CESİT TORBALARI”
Uluslararası Af Örgütü, İran'daki 16 şehirdeki 38 farklı kişiden alınan sesli ya da yazılı mesajların yanı sıra, bir sağlık çalışanı ve iki protestocu ile yapılan görüşmelerin yanı sıra, çeşitli insan hakları savunucuları, gazeteciler ve 12 Ocak'ta İran'dan ayrılan bir görgü tanığı ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen bilgilere dayanarak bazı sonuçlara ulaştı.
Özetle, 8 Ocak akşamından bu yana güvenlik güçlerinin, çoğunlukla barışçıl olan protestoculara karşı hukuka aykırı öldürücü güç kullanımlarında ülke genelinde koordineli bir artış yaşandığı vurgulandı.
Güvenlik güçleri, sokaklar ve sivil yerleşim yerleri ile camiler ve polis karakolları gibi binaların çatılarına konuşlanarak, demir mermiyle donatılmış tüfekler ve av tüfekleriyle defalarca ateş açarak, silahsız protestocuları genellikle baş ve üst gövde bölgelerinden hedef aldı.
Sağlık merkezleri yaralılarla dolup taşarken, birçok aile morglara sığmadığı için dışarıda bırakılan ceset torbaları arasında kaybolmuş yakınlarını aramakta zorlandı ve kamyonetlere ya da depolara yığılmış cenazelere tanıklık etti.
Bastırma operasyonuna katılan güvenlik güçleri arasında İslam Devrimi Muhafızları Ordusu’nun Besic taburları da dahil olmak üzere, farklı polis birimleri ve sivil giyimli kolluk görevlileri olduğu belirtildi.
Doğrulanmış görüntüler, kafada ateşli silah yaralanmaları gibi ağır yaralanmaları ve bazı durumlarda, sokaklarda hareketsiz yatan kişilerin görüntülerini içeriyor. Diğer videolar, hastanelerde kanlar içindeki hastalar veya cansız yatan insanları gösteriyor.
En az iki video, güvenlik güçlerinin tehdit oluşturmayan protestocuları kovalayarak doğrudan ateş açtığını belgeliyor.
İRAN’DAKİ OLAYLAR ULUSLARARASI MAHKEMEYE TAŞINMALI
Uluslararası Af Örgütü, BM üye devletlerden, geçmiş ve mevcut protestolar sırasında güvenlik güçleri tarafından işlenen suçlarla ilgili cezasızlığın, İran yetkililerinin suç oluşturan eylemlerinde ısrar etmeye devam etmesine olanak sağladığını kabul etmesini talep ediyor.
Buna ek olarak, BM üyesi devletlerin daha fazla kaybı önlemek için acil ve koordineli adımlar atmasını istiyor. Bu bağlamda, BM İnsan Hakları Konseyi ve BM Güvenlik Konseyi özel oturumlar düzenlemeli. Üye devletler, cezasızlık döneminin sona erdiğini göstermenin yanı sıra, uluslararası suçlar ve ağır insan hakları ihlalleri işlemiş kişilerle ilgili hızlı ceza soruşturmaları ve yargılamalar gerçekleştirmek için uluslararası adalet mekanizmaları oluşturmayı düşünmelidir. Ayrıca, Güvenlik Konseyi, İran'daki durumu Uluslararası Ceza Mahkemesi'ne taşımaya yönelik adımlar atmalıdır.
Uluslararası Af Örgütü, İran'ın en yüksek güvenlik organı olan Milli Güvenlik Yüksek Konseyi'ne güvenlik güçlerine hukuksuz güç ve ateşli silah kullanımını durdurmaları, ayrıca internet erişimini derhal sağlamaları için acil talimat verme çağrısını da yineledi.
