Borçlanmada Dikkat Çeken Veriler: Alacak Davalarında Kritik Artış

Türkiye’de Finansal İyilik Hali Monitörü (FWBM) 2025 Son Çeyrek Araştırması’na göre; hanesel düzeyde borçluluk yaygın bir hal almış durumda. Vadesi geçmiş borcu olan hanelerin oranı ise yüzde 45-49 seviyelerinde seyrediyor.

Ekonomi Gazetesi ve Ekonomim kaynaklı haberlere göre, borçlulukta çarpıcı diğer bir gösterge de aile, arkadaş ve esnafa olan borçların artışı. Bu tür borçlar genellikle kayıt dışı kalıyor.

Borçlulukta Dikkat Çeken Dağılım

Borçlulukta “enformel alan” olarak aile, arkadaş ve esnafa olan borç dağılımı şu şekilde görülmektedir:

Kredi kartı borcu: yüzde 34,5

Bireysel krediler: yüzde 23,3

Arkadaş/aileye borç: yüzde 12,4

Esnafa/bakkala borç: yüzde 7,1

Alacak Davalarında Artış

Adalet Bakanlığı’nın Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü’nün Adalet İstatistikleri Yayın Arşivi'nden elde edilen verilere göre, hukuk mahkemelerindeki alacak ve borç davalarında gözle görülür bir artış yaşanıyor.

2009 yılından itibaren erişilen verilerde, 2014 yılından itibaren bireysel ve tüzel kişiler arasındaki ayrımın ortadan kalkması nedeniyle kimin hangi borçla muhatap olduğu tam olarak bilinmiyor. Ancak genel tablolara bakıldığında durum dikkat çekici.

Davalardaki davacı sayısındaki artış ise çok daha çarpıcı şekilde yükselmiş. 2009’da 152 bin 563 kişi davacı iken, 2022 yılında bu rakam 1 milyonu aşmış. 15 yıllık süreçte davacı sayısında yaşanan artış yüzde 528 olarak kaydedilirken, davalı sayıları 202 bin 627 kişiden 666 bin 2 kişiye çıkarak yüzde 229 artış göstermiş durumda.

2009 yılında açılan alacak davalarının sayısı 140 bin 252 iken, 2024 yılında bu rakam 653 bin 789’a ulaşarak 15 yılda yüzde 366 oranında bir artış göstermiştir.