CHP İzmir Milletvekili ve TBMM İnsan Hakları Komisyonu Üyesi Rıfat Nalbantoğlu, İzmir'in vergi gelirlerinde Türkiye'nin zirvesine çıkmasına rağmen, yatırımlarda 81 il arasında 77. sırada yer almasına “rakamlar ortada, nerede adalet, nerede hakkaniyet” diyerek hükümete eleştirilerde bulundu.
İZMİR, YATIRIM GERİ DÖNÜŞÜNDE 81 İL ARASINDA 77. SIRAYA GERİLEDİ
Nalbantoğlu yaptığı yazılı açıklamada, 2025 yılı itibarıyla İzmir’den yaklaşık 951 milyar TL vergi toplandığını, ancak merkezi bütçeden İzmir’e ayrılan yatırım miktarının yalnızca 32 milyar TL olduğunu dile getirerek şunları aktardı:
“İzmir, Türkiye ekonomisinin lokomotif şehirlerinden biridir. 2025 yılı itibarıyla yaklaşık 951 milyar TL vergi üreten İzmir, buna karşın merkezi bütçeden yalnızca 32 milyar TL yatırım almaktadır. Bu oranla İzmir, yatırım geri dönüşünde 81 il arasında 77. sıraya gerilemiştir. Üstelik, İzmir’in tek başına ürettiği genel bütçe vergi geliri, merkezi yönetimin Türkiye genelinde yaptığı toplam yatırım harcamasının %70’ine yaklaşmaktadır. Bu durum ekonomik bir dengesizlik değil, açık bir tercih meselesidir. 2026 yatırım programında İzmir’in ilk sıralarda gösterilmesi kamuoyunu yanıltmamalıdır. Çünkü yatırım büyüklüğünün önemli kısmı merkezi bütçeden değil, dış kredilerden karşılanmaktadır. Metro ve hızlı tren projelerinde finansmanın %75–80’i dış krediye dayanmaktadır. Yani İzmir, yatırımlarını kendi geleceğini borçlandırarak yapmakta. İzmir’i, İzmirliyi borçlandırıyorlar. “Kendi başının çaresine bak, kredi bul, kendin yap” demek yatırım politikası değildir; sorumluluktan kaçmaktır.”
TOPLANAN HER 36 LİRAYA KARŞI YALNIZCA 1 LİRA GERİ YATIRIM OLARAK DÖNMEKTE
“İzmir’den toplanan her 36 liralık vergiye karşılık yalnızca 1 lira yatırım geri dönmektedir. Bu tablo bir tesadüf değildir. Bu, bir tercihtir. Başka illerde milyarlarca lira dip çamuru temizliği yapılırken, İzmir Körfezi için ayrılan bütçe yalnızca dijital izleme ve ölçümle sınırlıdır. Bu durum açık bir çifte standarttır. İzmir’in çevre sorunu izlenerek değil, çözülerek giderilmelidir. Tarım ve sulama yatırımlarında da İzmir, üretim kapasitesine rağmen oldukça düşük bir pay almaktadır. Güneydoğu illerine ve komşu şehirlere milyarlarca lira ayrılırken, İzmir’in payı bunun çok gerisindedir. Katı atık yönetiminde birçok il için özel mega projeler yürütülürken İzmir genel program kapsamında dahil edilmiştir. İçme suyu, kanalizasyon, elektrikli otobüsler, acil müdahale araçları gibi kritik yatırımlar büyük ölçüde yerel kaynaklarla finanse edilmektedir. Bu harcamalar merkezi yatırım tablolarında görünmemektedir.”
UTANMANIZ İÇİN 36’YA BİR YERİNE 36’YA SIFIR OLMASI MI LAZIM?
“Biz ayrıcalık istemiyoruz. Üreten, katma değer yaratan, vergisini veren bir şehir olarak hakkımızı istiyoruz. Adalet ve hakkaniyet arıyoruz. İzmir’in ürettiği ekonomik değerin, merkezi yatırım politikalarında karşılığını bulması gerekmektedir. Vergi üretiminde üst sıralarda olan bir şehrin yatırım geri dönüşünde son sıralara itilmesi kabul edilemez. 36 alacaksın bir vereceksin. Utanmanız için daha ne olsun, 36’ya sıfır olması mı lazım? Bütün bunlar yetmezmiş gibi çözüm konusunda çaba gösteren, kredi ve dış finansman bulan yerel yönetimler ise bin bir türlü engellemelerle karşı karşıya kalmaktadır. Her türlü baskıya, bürokratik engellemeye, kesilen cezalara rağmen İzmir üretmeye devam edecektir. Ancak, merkezi yönetimin de aldığı vergilere karşı, İzmir’e ve İzmirlilere olan sorumluluğunu yerine getirmesi artık bir tercih değil, zorunluluktur. İzmir’in ürettiği değeri yok sayan bu anlayıştan vazgeçilmelidir. Bu adaletsizliğe sessiz kalmayacağız. İzmir’in hakkını savunmaya devam edeceğiz.”
