Mavi gökyüzü, pek çok insan için alışılmış ve sıradan bir durum. Ancak gökyüzünün rengi, dünya tarihinin büyük bir kısmında değişim göstermiş olabilir ve bilim insanları bunun yeniden olabileceğini belirtiyor.
BBC Türkçe'nin haberine göre, İngiltere'deki Greenwich Kraliyet Gözlemevi iletişim sorumlusundan Finn Burridge gökyüzünün gün boyunca mavi görünmesini sağlayan iki temel faktör olduğunu ifade ediyor.
Birincisi Güneş, diğeri ise atmosferin yapısı. Burridge, gökyüzünde azot, oksijen ve su buharı gibi birçok küçük parçacığın bulunduğunu ve bunların ışığı farklı yönlere dağıttığını açıklıyor.
Gökyüzü Hep Mavi Miydi?
Günümüzde tanıdığımız mavi gökyüzü, gezegenin uzun tarihindeki oldukça yeni bir gelişme.
Geçmişte gökyüzünün neye benzediğini kesin olarak bilemesek de, bilim insanları o dönemde atmosferdeki gazların çeşidine bağlı olarak gökyüzünün renginde değişimler olabileceğini tahmin ediyor.
Yaklaşık 2.4 milyar yıl önce, siyanobakteri adı verilen ilk organizmaların güneş ışığını enerjiye dönüştürmek için fotosentez yapmaya başlamasıyla birlikte büyük bir değişim yaşandı ve bu süreçte büyük miktarda oksijen açığa çıktı.
Oksijen, atmosferdeki seviyesini artırdı ve nihayetinde metan pusunu temizledi. Günümüz atmosferi şekillendikçe, gökyüzü de bugünkü mavi rengini aldı.
Gökyüzü Daima Mavi Kalacak mı?
Kısa vadede, Dünya'nın mavi gökyüzü yok olmayacak.
Kirlilik, orman yangınları, volkanik patlamalar ve toz fırtınaları gökyüzünün rengini geçici olarak değiştirebilse de, bu etkiler geçicidir.
Endonezya'daki Krakatoa yanardağının 1883'teki büyük patlaması sonrasında, atmosferdeki sülfat ve kül gibi parçacıkların ışığı alıştığımızdan farklı bir şekilde dağıtmasından kaynaklanan etkileyici kırmızı gün batımları ve hatta yeşil gün batımları ve mavi Aylar gözlemlendi.
İngiltere'deki Reading Üniversitesi'nden meteoroloji uzmanı Dr. Claire Ryder, aerosollerin (atmosferdeki katı veya yarı katı parçacıklar) genel renk etkisinin boyutuna bağlı olabileceğini vurguluyor.
Bir Milyar Yıl Sonra ve 5 Milyar Yıl Sonra Dünya
Burridge, gökyüzü rengimizde kalıcı bir değişiklik için atmosfer yapısında önemli bir değişiklik yaşanması gerektiğini belirtiyor.
“Şanssız olmadığımız sürece ve büyük bir meteor çarpmadığı takdirde, bu ölçeklerde bir şey kısa vadede gerçekleşmeyecek ve bunlar da muhtemelen olmayacak.” Gökyüzünün mavi olmaktan çıkmasına en az bir milyar yıl olduğunu tahmin ediyor. Güneş yaşlandıkça, yavaş yavaş daha da parlaklaşacak.
Burridge, yaklaşık bir milyar yıl sonra, Güneş'in kabaca %10 daha fazla ışık yayacağını söylüyor. “Bu durum, Dünya'yı ısıtacak, atmosferden karbondioksiti çekecek ve nihayetinde okyanuslarımızı kaynatmaya başlayacak.” Bu, atmosfere büyük miktarda oksijen salabilir ve gökyüzünü kısa bir süre için daha yoğun bir maviye dönüştürebilir. Daha ileri bir zamanda, yaklaşık beş milyar yıl sonra Güneş yakıtını tüketecek ve kırmızı bir deve dönüşecek.
Burridge, “Dünya'nın süresi sona erdiğinde, ilk kaybedeceğimiz şey Güneş'ten gelen mavi ışık olacak.” diyor. “Güneş ölmeye doğru yol alırken, muhtemelen çok, çok, çok kırmızı bir yıldız olacak ve bu esnada Dünya'nın atmosferi de kıpkırmızı hale gelecek.”
Ancak Burridge, “Bunu görecek bir yaşam kalmayacak. Umarım insanlar o zamana kadar başka yıldızlara ulaşarak bir başka mavi gökyüzü bulmuş olurlar.” diye ekliyor.
