İran rejimine karşı halk ayaklanmalarına dönüşen protestolar 14. gününde de sürdürüyor.
Ekonomik kriz, artan yoksulluk ve düşen yaşam standartlarına tepki olarak 28 Aralık’ta Tahran Kapalı Çarşı’da başlayan eylemler, hızla ülke genelinde yayıldı.
İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı’nın (HRANA) yayımladığı rapora göre, protestolar İran'ın 31 eyaletinde etkisini gösterdi. ABD merkezli ajans, gösterilerin giderek daha fazla kişinin katıldığı bir halk hareketine dönüştüğünü bildirdi.
65 KİŞİ HAYATINI KAYBETTİ
Protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı 65’e ulaştı. Ölenler arasında 7’si 18 yaşından küçük olmak üzere 50 sivil ve 15 emniyet görevlisinin bulunduğu belirtildi.
BİNLERCE GÖZALTI
Raporda, ülke genelinde toplam 2 bin 311 kişinin gözaltına alındığı açıklandı. Protestolarda birçok kişinin de yaralandığı, yaralanmaların büyük bir kısmının saçma ve plastik mermi isabeti sonucu gerçekleştiği vurgulandı.
İranlı yetkililer, şimdiye kadar herhangi bir resmi açıklama yapmadı. İnsan hakları örgütleri, bilançonun açıklanan rakamların üzerinde olabileceğine dikkat çekiyor.
İNTERNET KESİNTİLERİ YAŞANIYOR
İran devleti, 8 Ocak’ta protestoların yoğunlaştığı şehirlerde internet erişimini keserek eylemleri engellemeye çalıştı. Bu hamlenin, protestoların örgütlenmesini ve görüntülerin dünyaya ulaşmasını engellemeyi amaçladığı değerlendirildi.
İRAN BAŞSAVCISINDAN “İDAM” ÇAĞRISI
İran Genel Başsavcısı Muhammed Muvahhidi, savcılıklara talimat vererek, “kargaşa çıkaranların” hızla yargılanması için hazırlıkların yapılması gerektiğini söyledi.
İran Devlet Televizyonu'na göre Muvahhidi, savcılıklara talimat vererek, “Halka ihanet eden, ülkenin yabancıların kontrolüne girmesini hedefleyen ve huzur ortamını bozanlarla ilgili iddianameler vakit kaybetmeden hazırlanmalı” ifadelerini kullandı.
Soruşturma süreçlerinin hoşgörü ve merhamet göstermeksizin yürütülmesi gerektiğine işaret eden Muvahhidi, “Kargaşa çıkaranlara yöneltilen suçlar aynıdır. Bu kapsamda tüm failler muharebe suçu işlemiş sayılacaktır. Failler, kandırıldık diyerek bu suçlardan kurtulacaklarını zannetmesinler. Çünkü tüm uyarılar yapılmıştır.” şeklinde konuştu. Muvahhidi ayrıca, sosyal medyada öne çıkanların ve çeşitli alanlarda konuşma yapanların da dikkatli olmaları gerektiğinin altını çizdi.
İran Ceza Kanunu'nun 282. maddesi, muharebe suçunun işlendiği durumlarda idam cezasını öngörüyor. Ancak hakimlere, sanığın memleketinden uzak bir yerlerde sürgün (iç sürgün) ya da sağ el ile sol ayağın kesilmesi gibi alternatif cezaların uygulanması yetkisi de tanınıyor.
