İzmir’in Bayraklı ilçesinde yer alan Yahya Hayati Bey Köşkü, uzun bir süre atıl durumda kalıyor. 19. yüzyıla ait olan bu yapı, kentin önemli sivil mimari örnekleri arasında gösteriliyor ve mevcut durumu dikkatleri üzerine çekiyor.
Kokoreç Tezgahı ve Bostan Düzeni
Köşkün önünde seyyar kokoreç tezgahı yer alırken, bahçe bölümünde bostan düzeni, naylon sera ve çeşitli ekim alanları yer almaktadır. Yapının iç ve çevresinde kontrolsüz kullanıma dair görüntüler dikkat çekerken, köşkün kendi durumu ise bakımsız ve kullanılmaz niteliğinde.
Mecliste Gündeme Gelmişti
Yahya Hayati Bey Köşkü ile ilgili en son resmi gelişme, 1 Ekim 2025 tarihinde Bayraklı Belediye Meclisi’nde yaşanmıştır. Mecliste, Bayraklı Mahallesi sınırlarında bulunan 8774 ada 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 parsellerine dair plan değişikliği görüşüldü.
Komisyonlardan oy birliğiyle gelen rapora göre, söz konusu taşınmazların mevcut 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı’nda “Sosyal ve Kültürel Tesis Alanı” olarak belirlenen kullanımının, “Özel Sosyal Tesis” olarak değişmesine dair plan değişikliği önerisi kabul edildi. Plan değişikliği, İmar, Hukuk, Çevre, Ekoloji, Yenilenebilir Enerji ve İklim Değişikliği ile Kültür, Sanat ve Turizm Komisyonları’nın ortak raporuna dayanarak Meclis’ten geçti.
150 Yıllık Belediye Tarihine Tanıklık Ediyor
Tarihi köşk, aynı zamanda İzmir’in ilk belediye başkanları arasında yer alan ve 1894–1895 yılları arasında görev yapan Yahya Hayati Paşa’nın adını taşımaktadır. Yapı, İzmir’in yaklaşık 150 yıllık belediye tarihine ışık tutan nadir eserlerden biri olarak öne çıkıyor.
İzmir’in ilk yerleşim alanlarından biri olan Bayraklı’da bulunan, 30 odalı ve deniz manzaralı köşkün mimarı ise dönemin önemli isimlerinden Mimar Andon Gavano. Gavano, bugün İzmir Valiliği Konağı olarak bilinen Sivrihisaryan Konağı’nın da mimaridir.
19. yüzyılda İzmir’in en zengin Müslüman tüccarları arasında yer alan Yahya Hayati Paşa, idari görevlerinin yanı sıra ticari faaliyetleriyle de dikkat çekmiştir. Paşa, 1883 yılında 30 yıllığına vapur işletme imtiyazını elde ederek İzmir Hamidiye Vapur Şirketi’ni kurmuş ve İzmir’deki deniz taşımacılığı tarihindeki önemli girişimlerden birine imza atmıştır.
Kent merkezinde, yoğun trafik ve yapılaşmanın ortasında kalan Yahya Hayati Bey Köşkü, günümüzde atıl bir yapı olarak varlığını sürdürmektedir.
