Ürünler Küçüldü, Kalite Bozuldu: Planlı Eskitme Çevreye de Zarar!

Fransa'daki Troyes Teknoloji Üniversitesi'nde gerçekleştirilen “Planlı Eskitmenin ve Ürün Ömrünün Çevresel Etkileri” başlıklı araştırma sonuçları yayımlandı. Araştırmaya göre, üreticiler satış sürekliliğini sağlamak amacıyla ürünlerin kullanım sürelerini kısıtlayan yöntemlere başvuruyor.

Enflasyondaki artışla birlikte Türkiye'de shrinkflation (shrinflasyon) ve skimpflation (skimpflasyon) kavramları gündeme geldi.

Shrinkflasyon, fiyat değişikliğinden kaçınmak için ürün boyutlarının küçültülmesi, skimpflasyon ise kalitedeki bozulma olarak tanımlanıyor.

Bu yöntemler, özellikle enflasyonist ortamlarda üreticilerin maliyetlerini düşürerek gizli fiyat artışlarına neden oluyor.

Ayrıca, kullanılan elektronik ürünlerin daha çabuk arızalanması ve kıyafetlerin daha kısa sürede formunu kaybetmesi gibi durumlar, ürün ömrünün de kısalmasına yol açıyor.

Ürünlerin Kullanım Ömrü Kısalıyor

Ekonomim.com'un aktardığına göre; araştırmada, üreticilerin çeşitli yöntemlerle ürünlerin kullanım ömrünü dolaylı yoldan kısaltabildiği ifade ediliyor.

Bunlar arasında garanti süresinin bitimine yakın arıza riskinin artması, yedek parça ve servis maliyetlerinin yükselmesi ile tasarım ve stil değişiklikleri gibi faktörler bulunmaktadır. Bu durum, ürünlerin psikolojik olarak daha eski hissettirilmesine neden oluyor.

Çalışma, bu uygulamaların tüketicilerin ürünlerini daha kısa süre içinde yenilemesine yol açtığını ve üretim döngüsünü hızlandırdığını ortaya koyuyor.

Atık Miktarını Büyütüyor

Araştırmaya göre, ürün ömrünün kısalması, üretim miktarını artırarak doğal kaynak tüketimini arttırıyor. Daha sık ürün değiştirme ise elektronik atık başta olmak üzere atık miktarını artırıyor.

Bunun yanı sıra enerji tüketimi ve karbon salımı da üretim süreçlerinin yoğunlaşmasıyla artış gösteriyor.

Çalışma, sürdürülebilir üretim için şirketlerin ürün tasarımından satış sonrası hizmetlere kadar her aşamada uzun ömürlü kullanım stratejileri geliştirmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

İş Modelleri ve Tüketim Alışkanlıkları

Araştırmada, ürün ömrünün sadece teknik tasarım değil, aynı zamanda pazarlama stratejileri, inovasyon döngüsü ve tüketici davranışlarıyla şekillendiği vurgulanıyor.

Ürün dayanıklılığını artıran tasarım yaklaşımlarının benimsenmesi ve bakım-onarım süreçlerinin desteklenmesi, sürdürülebilir üretim için önemli unsurlar arasında gösteriliyor.