TZOB Başkanı Bayraktar acı tabloyu anlattı: 2025 çiftçilerin felaket yılı oldu!

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, çiftçilerin 2025 yılında çok zor bir dönem geçirdiğini ifade etti. Bayraktar, SGK prim borçları nedeniyle Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifi kredilerinin çiftçilere verilmediğine dikkat çekti.

Bayraktar, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“2025 ÇİFTÇİLER İÇİN FELAKET YILI OLDU”

“SGK prim borcu ve vadesi geçmiş vergi borcu nedeniyle çiftçilerimize Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kredi verilmemektedir.

2025 yılı üreticilerimiz için bir felaket yılı oldu. Çiftçilerimiz, özellikle zirai don, kuraklık, hastalık ve ekonomik koşullar nedeniyle üretimlerini sürdürebilmek için acilen krediye ihtiyaç duymaktadır. ‘Borcun varsa kredi vermem’ şartı, tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine zarar verir. Biz çiftçilerimiz için borç ertelemesi beklerken, bu uygulamanın başlaması üreticilerimizi büyük bir sıkıntıya sokmuştur.

Zor bir dönem geçiren çiftçilerimiz hem para kazanamadı hem de prim yüksekliği nedeniyle SGK’ya olan borçlarını ödeyememektedir. Bunun yanı sıra, ziraat odalarından muafiyet belgesi alarak SGK’dan çıkmak zorunda kalan üreticilerimiz bulunmaktadır. Aynı sebeple vergi borçlarını ödeyemeyen çiftçilerimiz de mevcuttur. Zor günler geçiren üreticilerimizin önündeki bu engellerin acilen kaldırılması gerekmektedir.”

“ZİRAİ DON İLE SADECE TARIM DEĞİL TÜKETİCİ FİYATLARI DA ETKİLENDİ”

Çiftçilerin doğal afetlerden olumsuz etkilendiğini ve tarımdaki sürdürülebilirliğin sağlanması için devlet desteğinin şart olduğunu vurgulayan Bayraktar, “Özellikle zirai don ve kuraklık tarım sektörünü önemli ölçüde etkiledi. Bu etki, yalnızca üretim azalmasıyla kalmadı; çiftçilerimizin gelirleri azaldı, gıda tedarik zinciri ve tüketici fiyatları etkilendi. Yani toplumun tüm kesimleri doğal afetlerden zarar gördü.

Yıl boyunca yaptığım açıklamalarla doğal afetlerin yıkıcılığına dikkat çektim. 65 ilimizi ziyaret ederek; zirai don, kuraklık ve dolu afetlerinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerini yerinde gördüm, afetlerden zarar gören çiftçilerimizle birebir görüştüm.

Yaşanan zirai donların ardından yayımlanan Cumhurbaşkanlığı Kararı’yla sigortası olmasa da Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı üreticilerin maliyetleri, hasar alanları ve oranları doğrultusunda karşılanmıştır. Ancak sehven yapılan hatalı yönlendirmeler ve bilgi eksikliği nedeniyle bazı çiftçilerimiz bu desteklerden faydalanamamıştır. Birliğimiz, hak ettiği desteklerden faydalanamayan tek bir çiftçimizin kalmaması için bu sorunu gündeme getirmiştir. Girişimlerimiz sonucunda, bu mağduriyet de giderilmiştir. Karara göre son başvuru günü olan 24 Temmuz 2025 tarihinden önce müracaatları ve tespitleri yapılmış ancak bilgileri sisteme sehven girilemeyen çiftçilerimiz için 821 milyon lira ek ödeme gerçekleştirilmiş ve böylelikle zirai don desteklerinden faydalanamayan çiftçilerimiz o desteklerden yararlanmıştır.” ifadelerini kullandı.

“KURAKLIKTAN ZARAR GÖREN ÜRETİCİLERİMİZİN ZARARLARI KARŞILANMALIDIR”

Bayraktar, kuraklıktan etkilenen üreticilerin desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, “Ziraat Odalarımızdan aldığımız bilgiler ışığında; 2025 yılında yağışların yetersiz olduğunu ve istenilen dönemlerde yağmadığını, bunun da ürünlerin gelişimini olumsuz etkilediğini, tarımsal kuraklığın üretime zarar vereceğini” sezon içerisinde defalarca dile getirmiştim.

Ne yazık ki endişelerimizde haklı çıktık ve 2025 yılında tarımsal kuraklığın da zirai don kadar tarımsal üretime zarar verdiğini gördük. Özellikle İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu başta olmak üzere birçok bölgede tarımsal kuraklık yaşandı. Bu durum üretim istatistiklerine de yansıdı.

2025 yılında bir önceki yıla göre yulaf üretimi yüzde 26, arpa üretimi yüzde 25, çavdar üretimi yüzde 20 ve buğday üretimi yüzde 14 oranında azaldı. Kuru baklagil üretimi ise geçen yıla göre yüzde 29 düştü. Bu ürünler, yapılan planlamalarda ülkemizin üretim miktarlarını ve alanlarını artırmayı hedeflediği stratejik ürünlerdir.

Dolayısıyla zirai dondan zarar gören çiftçilere sağlanan yardımların yanı sıra, tarımsal kuraklıktan zarar gören çiftçilerin de zararlarının karşılanması gerektiği belirtildi.

“ŞAP YÜZÜNDEN ET VE SÜT ÜRETİMİ DÜŞTÜ”

Şap hastalığı nedeniyle hayvancılık sektöründe yaşanan durgunluk hakkında da bilgi veren Bayraktar, “2025 yılında üretimi etkileyen bir başka durum da şap hastalığı oldu. Şap hastalığı sonucunda hayvanların et ve süt veriminde önemli düşüşler meydana geldi, bu da üreticilerimizin gelirlerini olumsuz etkiledi.” dedi.

BAYRAKTAR’DAN ÇİFTÇİYE DESTEK TALEBİ

Bayraktar, açıklamasında sözlerini şöyle sürdürdü:

“2025 yılında yaşanan afetler ve hastalıklar çiftçilerimizin ekonomik dengesini bozdu. Birçok çiftçi kullandığı kredileri ödeyemeyecek durumda. Bu borçluluk durumu yalnızca tarımsal üretimin sürdürülebilirliğine zarar vermekle kalmayıp, aynı zamanda sosyolojik ve psikolojik sorunları da beraberinde getiriyor.

2025 yılının uzun yıllardır görülmemiş bir afet yılı olduğunu ifade etmiştik. Bu nedenle, afetlerden ve hastalıklardan etkilenen çiftçilerimizin durumunu daha da rahatlatabilmek adına kullandıkları kredilerin geri ödemeleri en az 1 yıl faizsiz olarak ertelenmelidir.

Şap hastalığı nedeniyle hayvan kaybı yaşayan üreticilerimize de düşük faizli kredi temin edilerek destek sağlanmalıdır.

Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve ülkemizin gıda güvenliğinin sağlanması için doğal afetler konusuna daha fazla önem verilmesi, afet öncesi ve sonrası süreçlerin doğru politikalarla ve titizlikle yönetilmesi, çiftçilerimizin mağdur edilmemesi gerekmektedir.”