Her 10 kadından 4'ü geniş tanımlı işsiz, kayıtsız istihdam artıyor

DİSK Genel-İş Araştırma Dairesi'nin hazırladığı Mart ayı Kadın Emeği Raporu, 21,5 milyon kadının işsiz olduğunu gösterdi. Rapora göre çalışma çağındaki 33 milyon kadın nüfusun yaklaşık yüzde 64'ü işgücüne katılamıyor.

Her 10 kadından 4'ünün geniş tanımlı işsiz olduğu kaydedilen raporda en yüksek kadın işsizliğinin üniversite mezunlarında görüldüğü belirtildi.

ÇALIŞAN 10 KADINDAN 3'Ü SOSYAL GÜVENCEDEN MAHRUM

Raporda, çalışan her 10 kadından 3'ünün kayıt dışı istihdam edildiği ortaya koyuldu. Tam zamanlı çalışan kadınların yüzde 21'i kayıt dışı çalışırken kısmi zamanlı işlerde güvencesizlik yüzde 60'lara yükseldi. Rapora göre toplam 10 milyon 753 bin çalışan kadının 3 milyon 150 bini kayıt dışı olarak istihdam edildi.

Rapora göre 2024 yılında yüzde 32,5 olan kadın istihdam oranı, 2025’in son döneminde yüzde 31,9’a geriledi. Aynı dönemde erkek istihdam oranı ise yüzde 66,5 seviyesinde gerçekleşti. Raporda, kadın ve erkek istihdam oranları arasında yaklaşık 34–35 puanlık uçurum olduğu belirtildi.

Kadınların sosyal güvenceden yoksun şekilde çalıştığının gözler önüne serildiği raporda, Türkiye'nin cinsiyet eşitsizliğinde 148 ülke içinde 135'inci sırada olduğu vurgulandı. Öte yandan kadın işçilerin gerçek sendikalaşma oranının ise yüzde 7'de kaldığı açıklandı, her 10 kadın işçiden yalnızca 1'inin sendikalı olduğu vurgulandı.

“KADIN EMEĞİ DEĞERSİZ BİR ZEMİNE SIKIŞTIRILDI”

Raporda “Kadın emeğinin görünmez kılınması, yalnızca bireysel bir sorun değil; toplumsal eşitsizliklerin derinleşmesine yol açan yapısal bir meseledir. Belediyelerden hastanelere, okullardan kreşlere ve taşeron şirketlere kadar pek çok alanda kadınlar, üretim ve yeniden üretim süreçlerinin temel yükünü taşımakta; buna rağmen emekleri çoğu zaman güvencesiz ve değersiz bir zemine sıkıştırılmaktadır.” denildi.

“Bu tablo, kadınların daha çok düşük nitelikli, güvencesiz ve esnek çalışma biçimlerine yönlendirildiğini; sosyal güvenlik sistemine erişimin ise hâlâ önemli bir sorun olduğunu göstermektedir” denilen raporda “Hükümet tarafından kadınların istihdama katılımını artıracağı gerekçesiyle teşvik edilen kısmi çalışma biçimleri, kadınlar açısından daha yüksek güvencesizlik üretmektedir.” ifadeleri kullanıldı.