İki köklü kulübün dünyaca ünlü rekabetinde Türk futbol tarihine geçen çok sayıda müsabaka oynandı. Saha içi ve saha dışı olayları, sansasyonel skorları ve iki kulüp için de radikal değişiklikleri önceleyen unutulmaz performanslar ile akıllara kazınan en önemli derbileri okurlarımız için hatırlıyoruz.
‘İstenmeyen olaylar’ın ilki (23 Şubat 1934)
Derbi öncesi yaşanan geleneksel gerilimin doruğa çıktığı ve saha içinde çok bilinen tabirle istenmeyen olayların yaşandığı ilk derbi 23 Şubat 1934’te oynandı. Maçın başında Fenerbahçe’nin yıldızı Zeki Rıza Sporel’in sert müdahalesi gerginliğin fitilini ateşledi. 60. dakikada, Galatasaraylı Hamza Dağ ile Fenerbahçeli Mehmet Reşat arasında yaşanan pozisyonun ardından iki takım oyuncuları birbirine girdi. Tribünlerin de kavgaya karışmasıyla büyüyen olaylar sonucunda Fenerbahçe’den 9, Galatasaray’dan ise 8 futbolcu, futboldan ömür boyu men ile 2 ay uzaklaştırma arasında değişen cezalar aldı.
Metin Oktay ağları deldi (10 Haziran 1959)
Türkiye 1. Futbol Ligi’nin ilk sezonunda gruplarını 1. sırada bitiren Fenerbahçe ve Galatasaray, iki maçlı eliminasyon sistemiyle oynanacak final etabının ilk maçında İnönü Stadı’nda karşı karşıya geldi. Maçın 39. dakikasında genç yıldız Metin Oktay’ın çektiği şutta top ağları delerek gol oldu. İkinci maçı 4-0 kazanan Fenerbahçe lig tarihinin ilk sezonunu zirvede bitirirken, ilk maçtaki ‘ağları delen gol’ Metin Oktay efsanesini de başlatmış oldu.
Efsaneler formalarını değiştirdi (23 Ağustos 1969)
1968-69 sezonunun ardından futbolu bırakmak isteyen ‘Taçsız Kral’ Metin Oktay jübile maçı için Fenerbahçe’ye teklif götürdü. Fenerbahçe yöneticisi Eşref Aydın’ın isteğiyle Oktay, 10 dakikalığına sarı lacivertli formayı giymeyi kabul etti. Bir diğer efsane isim; Can Bartu’yla formasını değiştiren Oktay, derbi tarihinin en büyük ‘fair play’ anlarından birine imza attı. İki isim de kısa süre boyunca rakip takım formasıyla mücadele etti.
Fenerbahçe’den unutulmaz geri dönüş (3 Mayıs 1989)
Türkiye Kupası’nın, Federasyon Kupası adıyla oynandığı yıllarda çeyrek finalde eşleşen iki dev ekip, yıllardır unutulmayan bir mücadeleye imza attı. 2-2’lik beraberlikle biten ilk maçın Ali Sami Yen Stadı’ndaki rövanşında Galatasaray ilk yarıyı 3-0’lık flaş skorla önde kapattı. Dönemin süperstarı Tanju Çolak’ın hat-trick yaptığı mücadelenin ikinci yarısında Fenerbahçe fırtınası yaşandı. Rıdvan Dilmen’in asistleriyle yıldızlaştığı maçta Hasan Vezir (3) ve Aykut Kocaman’ın golleriyle 4-3’ü yakalayan sarı lacivertliler hem turu geçti hem de derbi tarihinin en önemli geri dönüşüne imza atmış oldu.
Kadıköy’de tarihi hezimet (6 Kasım 2002)
Avrupa kupaları takvimi nedeniyle 6 Kasım’a ertelenen lig maçında iki ekip Kadıköy’de karşılaştı. Werner Lorant yönetiminde istenilen grafiği yakalayamayan Fenerbahçe, favori olarak gösterilen Fatih Terim’in lider Galatasaray’ına yarım düzine gol attı. 2-0’dan sonra bile daha atak bir görüntü sergileyen Galatasaray tarihinin en ağır derbi mağlubiyetlerinden birini alırken, 6 Kasım Fenerbahçe için yarı resmi bayram statüsünde anımsanmaya devam ediyor.
Sulu Derbi (19 Mayıs 2007)
2006-07 sezonunda şampiyonluğunu 2 hafta önceden ilan eden ve 100. yılında zafere ulaşan Fenerbahçe, 33. hafta müsabakasında Ali Sami Yen’de Galatasaray’ın konuğu oldu. Saha dışında başlayan demeç savaşlarının da etkisiyle gerilen ortam, Galatasaray tribünlerinin yenilen iki golün ardından sahayı yabancı madde yağmuruna tutmasıyla iyice içinden çıkılmaz bir hal aldı. Maç zorlukla tamamlansa da ‘sulu derbi’ Türk futbol tarihinin en önemli tribün olaylarından biri olarak tarihe geçti. Galatasaray sonraki sezondaki 5 maça seyircisinden yoksun çıktı.
Saracoğlu’nda Cim-Bom bayramı (12 Mayıs 2012)
3 Temmuz sürecinde getirilen Play Off aşamasına 9 puan önde giren Galatasaray avantajını koruyamadı. Şampiyonu belirleyecek maç Şükrü Saracoğlu Stadı’nda oynandı. Derbi tarihinin en gergin maçlarından birinde 0-0’lık beraberlik ve aldığı bir puanla ipi göğüsleyen Galatasaray oldu. Şampiyonluğun kaçışına sinirlenen Fenerbahçeliler, stadyum koltuklarını sökerek sahaya fırlatmaya başladı. Stadyum dışında da Polisin müdahale ettiği olaylar, bir benzincide bir otomobilin ters çevrilmesine kadar gitti. Yaşanan olaylar nedeniyle Galatasaray teknik ekibi ve başkan Ünal Aysal’a kupanın Türk Telekom Stadyumu’nda verilmesi teklif edildi ancak sarı-kırmızılılar kararlı bir şekilde bu teklifi reddetti. Bu karara Fenerbahçe yönetimi sahayı sulayarak ve stadyumun elektriklerini keserek karşılık verdi. Böylece, Galatasaray ezeli rakibinin sahasında 18. şampiyonluğunu elde etmiş oldu.
