İzmir’de kuraklığın etkileri şiddetini artırırken, kentin içme suyu ihtiyacını karşılayan barajlardaki doluluk oranları tarihi seviyelere geriledi. Tahtalı Barajı’nda doluluk oranı yüzde 1’in altına düştü ve Balçova ile Gördes barajlarında su kalmadı. Kentteki su kaynaklarındaki büyük azalma nedeniyle İZSU, tasarrufu artırmak amacıyla 6 Ağustos tarihinden itibaren dönüşümlü ve planlı su kesintileri uyguluyor; ancak bu tedbirler barajlardaki hızlı su düşüşünü engellemekte yetersiz kalıyor.
BARAJLAR ALARM VERİYOR!
İzmir'in içme suyu ihtiyacını karşılayan barajların doluluk oranı, kuraklıktan ciddi şekilde etkilenmiş durumda. Tahtalı Barajı'nda geçtiğimiz yıl aralık ayında yüzde 11,14 olan doluluk, bu yıl aynı dönemde yüzde 1’in altına düştü.
İklim değişikliğinin etkileriyle tam doluluğa ulaşamayan İzmir’in önemli barajları, bu yıl beklenen yağışları da alamadı.
İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) Genel Müdürlüğü tarafından sağlanan 9 Aralık tarihli verilere göre, barajların tamamında geçen yıla göre su miktarında düşüş yaşandı.
Normal şartlar altında kentin içme suyu ihtiyacının yaklaşık yarısını karşılayan Tahtalı Barajı’ndaki doluluk oranı yüzde 0,97 olarak ölçülürken, geçen yıl aynı dönemde bu oran yüzde 11,14 olarak kaydedilmişti.
Gelinen bu noktada, İzmir’in barajlarındaki doluluk oranları kritik seviyelere gerilemiş durumda. Alaçatı Kutlu Aktaş Barajı'ndaki doluluk oranı geçen yıl yüzde 14,26 iken bu yıl yalnızca yüzde 2’ye düştü. Ürkmez Barajı’nda doluluk ise yüzde 6,88’den yüzde 5,53’e geriledi. Geçen yıl sırasıyla yüzde 14,54 ve 0,92 doluluk oranına sahip olan Balçova ve Gördes barajlarında artık su kalmadı.
ÖNÜMÜZDEKİ YAZ DAHA KRİTİK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Orman Mühendisliği Bölümü Havza Amenajmanı Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğr. Üyesi Ufuk Özkan, kuraklığın belirli aşamaları olan bir afet durumu olarak değerlendirilemeyeceğini ifade etti.
Son dönem yağış verileri ve baraj doluluk seviyelerinin yaklaşık 5 yıldır düşüş gösterdiğini belirten Özkan, “Yağışlar artarsa belki bir miktar yağmur suyu toplayabiliriz ama mevcut duruma bakıldığında, önümüzdeki yaz 2025 yazından daha kritik ve tehlikeli bir dönemde olacağız.” şeklinde konuştu.
Özkan, kuraklığın gıda güvenliği ve toplum sağlığına tehdit oluşturduğunu, ekolojik açıdan ürün deseni kaybı ile artan orman yangını riskine yol açtığını belirtti. Ayrıca, ekosistemin su stresi nedeniyle zararlı böcek sayısında artışa ve biyoçeşitliliğin kaybına yol açabileceğini ifade etti.
Yağışların ortalamayı yakalansa dahi artan sıcaklığın buharlaşmayı artıracağını vurgulayan Özkan, günlük yağış miktarının su tüketimini karşılamadığının altını çizdi.
Özkan, mevcut su seviyelerinin acil eylem planı gerektirdiğini belirterek, şunları kaydetti:
“Acil planda tüketimin sınırlanması gerekiyor. Günlük yüzde 10-15'lik bir tasarruf bile bizim bir haftalık acil durum suyumuzu biriktirmemize yardımcı olabilir. Orta ve uzun vadede ise su kullanma alışkanlıklarımızı değiştirmemiz şart. Arazimizi ani ve şiddetli yağmur sularını tutacak biçimde tasarlamalıyız.”
Özkan, yer altı sularının aşırı kullanılmasının tehlikeli olduğunu ve yağışlarla bu suların beslenmesinin önemine dikkat çekti.
PROF. DR. DOĞAN YAŞAR DA UYARMIŞTI
İklim Bilimci ve TÜBA Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar, geçtiğimiz ağustos ayında yaptığı bir açıklamada, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay’ın su yönetiminde sürekli yanlış kararlar aldığını belirterek bilimsel uyarıların dikkate alınmadığını ifade etti.
Tugay ise, “Bazen duyduğum konuşmalar gerçekten cahilce. Bir akademisyenin yaşlıca ve ilginç şeyler söylediğini düşünüyorum. Hepimizin kuraklık olduğunu biliyoruz.” gibi ifadelerle Prof. Dr. Yaşar’a tepki göstermişti.
Prof. Dr. Doğan Yaşar, İzTV'de geçen yıl yazdığı kitabında, Türkiye’de 2020’li yıllardan sonra kuraklığın belirgin biçimde artacağını öngördüğünü hatırlatarak yerel yönetimleri yıllar önce uyardığını ifade etti.
Yaşar, “2009’da yazdığım kitabımda, 2020’lerden sonra kuraklığın artacağını belirtmiştim. 2020’nin başında Tunç Soyer’e ve Cemil Tugay’a kuraklıkla ilgili açıklamalar yapmıştım.” şeklinde sözlerine ekledi.
