İzmir’in merkezinde, Kordon boyunca yürüyüş yaparken tarihle iç içe bir mola vermek isteyenlerin gözde duraklarından biri olan İzmir Atatürk Müzesi, yalnızca kendine has mimarisiyle değil, aynı zamanda içinde barındırdığı anılar ve eşyalarla da Cumhuriyet tarihine ışık tutuyor. 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen bu tarihi yapı, Atatürk’ün İzmir ile olan bağını gözler önüne sererken, ziyaretçilere o dönemin ruhunu hissettiriyor. İzmir’in simgelerinden biri haline gelen bu müze, hem yerli hem de yabancı ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekiyor. Atatürk Müzesi, İzmir, 1. Kordon yani Atatürk Caddesi üzerinde bulunuyor. İşte detaylar…
Atatürk Müzesi Tarihi
1875-1880 yılları arasında halı tüccarı Takfor tarafından ev olarak inşa edilen bu yapı, 9 Eylül 1922'de sahibi tarafından terkedilerek hazineye devredilmiştir. İzmir'e gelen Türk ordusu, burayı karargâh olarak kullanmış ve 17 Şubat 1923'te İzmir İktisat Kongresi toplandığında Atatürk şahsi çalışmalarını burada yapmıştır. Kongre sonrasında karargâh bu binadan taşınmış ve hazine yapıyı Naim Bey’e otel olarak kiralamıştır. Atatürk, 16 Haziran 1926'da İzmir'e gelişinde İsmet Paşa ile birlikte Naim Palas’ta kalmıştır. 13 Ekim 1926'da bina İzmir Belediyesi tarafından satın alınmış ve bazı yeni eşyalar eklenerek Atatürk’e hediye edilmiştir. Atatürk, 1930-1934 yılları arasında İzmir'e her geldiğinde bu evde konaklamıştır. 10 Kasım 1938'de Atatürk'ün vefatının ardından, ev kız kardeşi Makbule Baysan’a veraset yoluyla intikal etmiştir. 25 Eylül 1940'ta İzmir Belediyesi, binayı müze yapma amacıyla istimlak etmiştir. Atatürk'ün İzmir’e gelişinin 19. yılına denk gelen 11 Eylül 1941 tarihinde müze resmi açılışla halka sunulmuştur.
5 Ekim 1962 tarihinden itibaren müze “Atatürk İl Halk Kütüphanesi ve İzmir Şehri Atatürk Müzesi” adını almıştır. 28 Aralık 1972'de Başbakanlık Kültür Müsteşarlığı'nın 12088 sayılı yazısı ile binanın mülkiyeti İzmir Arkeoloji Müzesi'ne devredilmiştir. Restore edilip düzenlendikten sonra 29 Ekim 1978'de “Atatürk ve Etnografya Müzesi” olarak ziyarete açılmıştır. Etnografik eserler, 13 Mayıs 1988'de açılan yeni Etnografya Müzesi’ne taşındıktan sonra müzenin adı “Atatürk Müzesi” olarak değiştirilmiştir.
Binanın Yapısı
Bina, Osmanlı ve Levanten mimarisi harmanlanarak inşa edilmiş Neoklasik bir tarza sahiptir. Bodrum, zemin, 1. kat ve çatı katından oluşan yapı, dikdörtgen planlı arka cephesi revaklı ve avlulu olarak 852 m²'lik bir alan kaplamaktadır. Ön cephesinde, 1. katta cumbası bulunmaktadır. Tüm zemin kat tabanı büyük boy mermer plakalarla döşenmiştir; salonda 34,5 m²'lik Uşak halısı, sağ ve sol nişlerde mermer heykeller, büyük kristal ayna ve Atatürk büstü yer almaktadır. Sağ ve soldaki odalar ile küçük salonda 19. yüzyıl tarzı şık şömineler bulunmaktadır. Merdivenlerin başında, aplik görevi gören 2 adet tunç şövalye heykelciği yer alır. Merdiven sahanlığında büyük bir Atatürk portresi asılıdır. Birinci kattaki odalarda Atatürk'ün kullanım alanları, toplantı salonu, çalışma odası, yatak odası, misafir odası, berber odası, muhafız odası, bekleme-kabul odası, kütüphane, yemek odası ve banyo bulunmaktadır. Toplantı salonunda ortada yeşil çuhalı rulet masası ve etrafında 12 adet Cosmos marka sandalye bulunmaktadır. Salon duvarlarına dayalı 10 adet küçük boy maun sandalyenin arkalıklarındaki çini plakalarda Shakespeare'nin eserlerinden sahneler betimlenmektedir. Yatak odasında, maun karyola, 2 komidin, 2 kadife koltuk, 1 kanepe, 1 şezlong, 1 markiz ve 3 dolap vardır. Yatak odaları günün modasına uygun şekilde döşenmiştir. Kütüphanede bir Fransızca ansiklopedi yer almaktadır. Çalışma odasında meşe kaplama bir çalışma masası ve Atatürk’ün kullandığı yazı takımı bulunmaktadır. Odalar bronz dolama heykeller, vazolar ve yağlıboya tablolarla süslenmiştir. Yerde Isparta ve Uşak halıları serilidir.
İzmir Atatürk Müzesi'ne Nasıl Gidilir?
Giriş ücreti bulunmayan İzmir halkının vazgeçilmez noktalarından biri olan bu müzeye ulaşım oldukça kolaydır. Müzeye ulaşmak için öncelikle İZBAN veya tramvay ile Alsancak’a gelmek gerekmektedir. Konak Kordon’dan Alsancak tarafa yürüyerek de Atatürk Caddesi’ne ulaşmak mümkündür. 253 ve 691 numaralı otobüsler ile Alsancak-Karşıyaka vapuruyla ulaşım sağlanabilir. İzmir Atatürk Evi Müzesi, konumu itibariyle kolay ulaşılabilir bir noktadadır.
